Değerli Olanı Yapmak - III (Lean Startup)

Bugünün yıkıcı rekabet ortamında pazar öğrenmelerini kaldıraç olarak kullanan takımlar doğru işi yaparak bir adım önde olabilir.

Bu yazı Değerli Olanı Yapmak — IDeğerli Olanı Yapmak — II (Design Thinking)Değerli Olanı Yapmak — III (Lean Startup)Değerli Olanı Yapmak — IV (Agile Yazılım Geliştirme)Değerli Olanı Yapmak — V (Design Thinking+Lean Startup+Agile Yazılım Geliştirme) başlıklı 5 yazıdan oluşan serinin üçüncü yazısıdır.

Pazar gerçek yargıçtır. Nice süper fikirler, iyi geliştirilmiş ürünler pazar yüzü gördüklerinde yerle bir oldu. Dünya tarihi kötü uygulanmış iyi fikirler olduğu gibi, iyi uygulanmış ve geliştirilmiş pek çok kötü işin yok oluşuna şahit oldu.

Peki doğru işi yaptığımızı nasıl anlarız, bir işin ayakta kalıp kalamayacağını nasıl bilebiliriz?

Lean Startup bunun pazara hayatta kalabilecek ve mümkün olan en erken zamanda çıkıp sürekli öğrenme yaparak olabileceğini söylüyor…

Detayına girmeden önce, nasıl ortaya çıktığına bir bakalım.

Steve Blank, Silicon Vadisi’nin iyi tanınan yatırımcılarından… 8 startup’ı büyütüp sattıktan sonra, 40’lı yaşlarının başına gelip geriye dönüp baktığında işlerinde tekrar eden bir başarısızlık deseni farkediyor. O yaşa kadar bulunduğu işletmelerde fikir bulmuşlar, hazırlık yapmışlar, ürünü geliştirmişler ve sonunda pazara çıkmışlar. Ürün pazarla buluştuktan sonra ise hatalı varsayımlarının bedelini ödeyip paralarının tamamı bitene kadar yaptıkları hataları düzeltmekle uğraşmışlar.

Blank, 2002’de UC Berkeley’nin Haas School of Business ve Stanford’da iş hayatında öğrendiklerini girişimcilik dersleri olarak vermeye başlıyor. Bu onu ileride girişimcilik alanında kültlerden birisi olacak The Four Steps to the Epiphany kitabını yazmaya kadar götürüyor. Nihayetinde, Alex Osterwalder ile Lean Launchpad‘i yaratıyorlar.

“No business plan survives first contact with customer.” -Steve Blank

Blank’in ana prensibi “hiçbir iş planının müşteriyle ilk temastan sonra hayatta kalamayacağı” şeklinde… O yüzden iş planıyla uğraşmak yerine, iş hipotezleri geliştirip bunu Osterwalder’in Business Model Canvas’ı gibi nisbeten kolay yöntemlerle oluşturmayı öneriyor. Amaç bir an önce en kritik konunun pazarda doğrulanması ve öğrenme yapılması olduğundan tam teşekküllü bir prototip yerine, hipotezlerimizi test edebileceğiniz MVP’ler geliştirmemizi tavsiye ediyor. Öğrendiklerimize dayanarak kar elde edebilecek bir yol bulana kadar çıktılar üretmeye devam ediyoruz ve öğrendiklerimizle gerektiğinde yönümüzü değiştiriyoruz.

Blank, startup’ı da şöyle tanımlıyor: tekrarlanabilir ve ölçeklenebilir bir iş modeli aramak için kullanılan geçici bir organizasyon.

Üniversitede Steve Blank’ın derslerini alanlardan birisi de daha sonra The Lean Startup kitabını yazacak olan Eric RiesRies, 2 başarısız girişimden sonra Blank’tan öğrendikleriyle yeni girişimi IMVU’yu başarı hikayesine çeviriyor.

Sadece girişimini başarı hikayesi haline getirmekle kalmıyor, 2008’den sonra bu süreçte öğrendiklerini blogunda da yazmaya başlıyor ve 2011’de The Lean Startup kitabını yazıyor.

Soyuttan somuta geliş sürecinde, Design Thinking’in gerçek sorunlar için anlamlı çözümler üretmesinden bahsettik. Ancak bir fikirle yola çıktığınızda da pek çok bilinmez vardır. Pazar gerçekleri, işbirlikleri, platformlar — her şeyin ayarlanması gerekir. Bir sistemin kaotik ve değişen ortamlarda ilerleme kaydedebilmesi için doğrulama yaparak öğrenme elzemdir . Böylece hızlı ve kolay bir iş çıkartmanın avantajı yanında pazarda gerçek müşterilerden ampirik veri alınması mümkün olur.

“The first version of Gmail was literally written in a day.” Paul Buchheit

Lean Startup üretim geliştirme döngülerini kısaltıp hızlıca düşünülen iş modelinin ayakta kalıp kalamayacağını anlamayı hedefleyen bir ürün/iş geliştirme metodolojisidir. Bunu, iş varsayımlarına dayalı deney, iteratif ürün sürümleri ve doğrulayarak öğrenme ile yapar.

The Lean Startup yazarı Eric Ries bu süreci aşağıdaki gibi bir Yap-Ölç-Öğren döngüsü olarak tanımlıyor.

“A startup is a human institution designed to create a new product or service under conditions of extreme uncertainty.” — Lean Startup, Eric Ries

Ries’e göre büyüklüğünden bağımsız olarak (şirket, kurum vb.) startup aşırı belirsiz koşullar altında yeni bir ürün veya hizmet sunmak için tasarlanmış bir insan kurumudur. Lean Startup ileride hayata geçecek olan çözümün hayatta kalabilme potansiyelini öğrenmeye çalışır.

Lean Startup’ın arkasında yatan mantık peşinen büyük yatırımlar yapmadan önce iş fikirlerin doğruluğunu ve pazar potansiyelini test etmek. Bu haliyle Lean Startup henüz tümüyle geliştirilmesi yapılmamış fikirler için pazar/iş deneyleri yapmak diyebiliriz. Takımlar, hipotezleri ve metrikleri belirleyip test ederek karşılaşabilecekleri iş risklerini minimize edebilirler. Eğer sonuçlar iş modelinin çalışacağı yönündeyse, takım nihayetinde çözümlerinin pazarda hayatta kalabileceğini anlar.

“A Minimum Viable Product is that version of a new product which allows a team to collect the maximum amount of validated learning about customers with the least effort.” — Eric Ries

Lean Startup’ta MVP bir öğrenmedir, projede öncelikli olarak öğrenmek istediğimiz en önemli şeyi en az eforla yapabilmek için bir MVP hazırlarız.

Bugün organizasyonlarda yaygın sorun MVP’lerin ya ürün yöneticilerinin ya da Lab’ların tekelinde olması. Denemeler bir döngü içinde takımın bir rutini haline getirilip takımın öğrenmeyle güçlendirilmesi yerine aynı Design Thinking’de olduğu gibi önden, linear bir sürecin ilk aşaması gibi yapılıyor.

Design Thinging’i anlatırken takımın müşteriden uzak kalarak empati yapamayacağını anlattığımız gibi, takım pazardan da uzak kalmamalı. İşiyle ilgili ortaya çıkan “değer”i ölçebilmeli, çıkan sonuçları kendisi için bir öğrenme olarak kullanıp sürekli bir döngü içinde işini iyileştirebilmeli… Takımlar ancak deneyler yaparak karmaşık, örneği olmayan bir durum hakkında bilgi sahibi olabilirler.

Bugünün yıkıcı rekabet ortamında, takımlar doğru işi yapıp yapmadıklarını ancak pazarda MVP’ler aracılığıyla yapacağı öğrenmeleri bir kaldıraç olarak kullanarak anlayabilirler.

İsmail Kırtıllı

Bir Yorum Yazın